Srbi u američkoj političkoj eliti: Paštrović američki zakonodavac

Srbi u američkoj političkoj eliti: Paštrović američki zakonodavac

– Marko Lopušina –

Senator Đorđe Zenović uspeo je da poništi donošenje sramne rezolucije u znak sećanja na 10. april 1941. i dan osnivanja NDH koju je potpisao ondašnji guverner Kalifornije Ronald Regan.

PATRIOTA Zakoni Đorđa Zenovića izučavaju se na američkim koledžima

ĐORĐE Zenović potomak je čuvenih Paštrovića, “jedinog srpskog mora”. Rođen je u Fresnu 1922. godine kao Đorđe Džordž Zenović. Njegov otac Nikola Zenovića došao je početkom XX veka u Bizbi, gde je radio u rudniku i restoranu. Preselio se u Frezno da bi, kasnije, vodio mnoge restorane. Avgusta 1920. u Redondo Biču upoznao je Evu Sugić, kojom se oženio. Dve godine kasnije dobili su sina Đorđa ili Džordža, a posle njega i sina Dušana ili Djuka.

Kao rođeni Amerikanac služio je vojsku u američkoj avijaciji, a diplomirao je na Frezno stejt koledžu 1948. godine. Četiri godine kasnije Đorđe Zenović je postao doktor pravnih nauka na Sautvestern univerzitetu u Los Anđelesu. Tada je bio član starog srpskog društva “Jadran”, koje je osnovano davne 1904. godine, i potom predsednik srpske Crkvene opštine Sveti Petar.

RADIO je nekoliko godina kao gradski sudija. Političku karijeru Džordž Zenović započeo je kada je izabran za predsednika studentskog tela na Frezno stejt koledžu. Kasnije se pridružio Demokratskoj partiji, a 1962. se kandidovao za državnu skupštinu. Udružen sa Džesom Anraom, spikerom skupštine, Zenović je uskoro dospeo na čelo Komiteta za finansije i osiguranje.

Kao Anraov pomoćnik, bio je lider kokusa demokrata u kalifornijskom parlamentu. Na toj funkciji Zenović je uspeo da povrati skupštinu demokratama. Ubrzo je ušao u Senat Kalifornije, postao potpredsednik za poljoprivredu i dobio mesto u moćnom Ruls komitetu.
Đorđe Zenović je inicirao uspostavljanje Poljoprivrednog akta za radničke odnose. Ovaj prvi predvodnik srpskih političara iz Freznoa je služio u oba doma kalifornijskog zakonodavstva i u kalifornijskom državnom Apelacionom sudu. Zenović je zaslužan za neke od najznačajnijih zakonodavnih incijativa u najvećoj američkoj državi. Napisao je povelju kojom je stvorena kalifornijska Agencija za finansiranje domaćinstava ili porodica s niskim ili srednjim primanjima. Taj zakon se izučava na američkim koledžima, na kursu političkih nauka.

ZENOVIĆ je kasnije, sedamdesetih, bio direktor Komiteta za industrijske odnose. Na ovoj visokoj funkciji Srbin je pokazao svoje pregovaračke sposobnosti i talenat za pisanje zakona. Njegova zakonodavna karijera završila se 1979. godine, kada je postavljen u Apelacioni sud, kao značajan autor opštinskog zakonodavstva.

Srpski patriota, kalifornijski senator Đorđe Zenović zaustavio je nekoliko antisrpskih rezolucija u kalifornijskom zakonodavstvu. Kada je Ronald Regan, kao guverner Kalifornije, 1981. godine, potpisao rezoluciju u znak sećanja na 10. april 1941. godine i uspostavljanje dana Nezavisne Države Hrvatske u SAD, Đorđe Zenović je uspeo da poništi donošenje ovog sramnog akta.

Prilikom posete zemlji svojih roditelja, početkom pedesetih, Đorđe Zenović upoznao je Veru Šarenac, pravnicu iz Sarajeva. Venčali su se u Beogradu 1955. godine i dobili dve kćerke, Marinu i Ninon Zenović. Živeli su u Los Anđelesu, gde je Zenović preminuo 2013. godine.

KADA je sredinom novembra 1989. američki predsednik Džordž Buš stariji postavio pravnicu Džojs Džordž za sekretara okruga Akron, koji je od 94 okruga u SAD šesti po veličini, ova Srpkinja američkog porekla postala je prva žena koja je služila državi Ohajo na nivou sekretara. Njena pravnička i politička karijera je, reklo bi se, bila munjevita. Naime, Džojs Džordž je posle samo tri godine privatne prakse, početkom sedamdesetih, postala pomoćnica gradonačelnika Akrona, zadužena za građansko i krivično pravo.

Džojs Džordž je rođena u Akronu 1936. godine. Potomak je Rajka Jakšića iz Starog Bečeja, koji se doselio 1905. godine u SAD. Ništa u detinjstvu Džojs Džordž nije ukazivalo na to da će biti pravnica i politički kadar republikanaca. Njen otac Rajko Jakšić je u Akronu radio kao mašinista i oženio se Vernom Popadić. Da bi se lakše uklopio u američki život, postao je Rejmond Džekson i sa ženom se preselio u državu Mičigen.

DžOJSINA majka Verna došla je u Ameriku iz bačkog sela Pivnice. Ona i Rajko su, pored Džojs, imali i sina Danijela. Kćerka Džojs Džordž krštena je u srpskoj Crkvi Svetog Dimitrija u Akronu, kojoj je pripadala njena porodica. Bila je i članica Hrama Sveti arhanđel Mihajlo u Kanetonu i Crkve Sveti Sava u Parmi, u kojoj je pevala u crkvenom horu. Kada je krenula u školu, Džojs je govorila samo srpski jezik, ali je vrlo brzo naučila engleski.

Još kao srednjoškolka odlučila je da postane advokat. Godine 1966. diplomirala je prava na Univerzitetu u Akronu. Magistrirala je na Školi prava u Virdžiniji, i udala se. Iz prvog braka Džojs Džordž je dobila Majkla i Mišel, koje je, nakon razvoda, odgajala sama. Istovremeno, radila je kao učiteljica u osnovnoj školi, a nekad i kao prodavačica obuće i sekretarica. Kada je postala apelacioni sudija, Džojs je učinila hrabar korak. Kako je želela da nauči više o slučajevima koje je rešavala na sudu, odlazila je zajedno sa policijskom patrolom u obilaske raznih sumnjivih delova grada. Za posvećenost je dobila nekoliko nagrada, među kojima je i “Žena godine” u Ohaju 1983.

Kao referentkinja u Opštinskom sudu u Akronu je 1976. godine imenovana za gradskog sudiju. Na funkciju pravnog sekretara okruga Akron ova srpska pravnica dovedena je sa dužnosti apelacionog sudije.
KRAJEM osamdesetih kandidovala se za Vrhovni sud u Ohaju i imala veliku pomoć svoje porodice, kao i podršku uticajnih srpskih prijatelja, Đorđa Džordža Vojnovića, tadašnjeg gradonačelnika Klivlenda, i Aleksa Mačeskog, izdavača. Ipak, nije uspela da pobedi, ali je postala sudija koji učestvuje u radu Vrhovnog suda.

Sudija Džojs Džordž napisala je nekoliko knjiga za potrebe Džudišal koledža, Kent univerziteta, Policijske akademije u Akronu. Uvršćena je u knjige “Ko je ko u američkom pravu”, “Ko je ko u SAD” i “Ko je ko među ženama”. Dobila je medalju i plaketu za zasluge u borbi protiv kriminala i ilegalne trgovine drogom. Kao član Republikanske stranke bila je kandidat za člana Kongresa SAD 1996. godine.

AMERIČKI državni sudija bio je i Stevan Kosač, rođen u SAD 1944. godine. Bio je prvo sudija krajem šezdesetih, a potom i javni tužilac u Sakramentu 1974. godine. Radio je od 1990. godine do 2012. kao državni sudija u distriktu Rino. Diplomirao je na Univerzitetu Nevada (1967) i doktorirao prava (1972) na Univerzitetu Pacifik. Kosač se u Americi afirmisao prvo kao atletski šampion i košarkaš. Bio je podoficir Vojske SAD i služio u Vijetnamu (1968).

Nosilac je Ordena srebrne zvezde za heroizam, Broznane zvezde i Purpurnog srca za hrabrost. Stevan Kosač je imao je privatnu advokatsku kancelariju u Rinu (1976-1990). I danas je vlasnik advokatske kancelarije u Rinu.

Robert Ković, pravnik, sudija i advokat, dugo godina je bio član gradskog veća Ridžfilda u državi Nju Džersi. Saradnik je Američkog udruženja pravnika osnovanog 1990. godine i projekta “Istočnoevropska pravna inicijativa radi reformi pravosudnog sistema na Balkanu”. Osnivač je Srpsko – američkog demokratskog udruženja u državama Njujork i Nju Džersi.